Ulpiano
Astrabudua izena duen herriko jaietako asto entzutetsua naiz; eta herria diot, zenbaitek auzotzat duten arren, niretzako herria baita, eta nik ezagutzen dudan bakarra. Baina, goazen harira, hemen nauzue nire benetako historia kontatzeko:
“Bazen behin jai batzorde bat, Leandro de la Torre jauna buru zuena, eta haren jarraitzaileak. Lan nekeza zuten horiek guztiek, ikono adierazgarri eta esanguratsua aurkitu nahian, gainerako beste dena eskuratua baitzuten: koadrilak, jai-giro ederra eta festa apartak.
Halako arrasti batean, kaskoari eragin eta eragin luze eman ostean, batzordeko laguntzaile bati, Tomas Fulgencio jaunari, honako irudia okurritu zitzaion: ASTO ZIGARRODUNA, KAPELA ETA JAIETAKO ZAPIA DUENA. Horixe zen batzordeak behar zuena: maskota.
Aitortu beharra dut nire hastapenak Erandioko Jado Ikastetxean aurkitzen direla, baina nire bizimodua aspergarriegia zen han, egun osoan liburu, kutxatila eta arbelen artean. Horrela, goiko herrira alde egitea erabaki nuen eta maskota izateko hautagai aurkeztu nuen neure burua, egia esan, “aurreko lan ordutegi berbera izan arren, ez zegoen etxera aginduko zidan kristaurik…”
Eta honaino nire historia. Baina, ba ote dakizue nola dudan izena?. Entzun bada: gogora ekarri nahi ez nukeen jaietako azken egun batean, Txema deritzon zirtolari batek, Escorpio taldearen tramankuluak zekartzanak, halako errebelazioa izan omen zuen nire musu fin eta gozo jaietako zapi batean estanpatuta ikustean, eta galdetu egin zidan:
- Aizu, zelan duzu izena?
Galdekizun horren aurrean, “inoiz ere aintzat hartu ez baitut”, ez nuen jakin zer erantzun. Eta ez dakit ikusi zuen behiaren zuntzun begitarteagatik edo, beharbada, asto ergelarenagatik, burua asko estutu barik ULPIANO jaurti zidan.
Une hartan, jai batzordeko kide guztien ahoetatik atera ziren eztanda moduko barre algarek galarazi zidaten izena ondo entzutea. Hala ere, urteak joan urteak etorri, neure egin dut; gainera, ni ez naiz, esaterako, Astrabudua bezain garrantzitsuak diren beste herri batzuetako Celedon jauna edo Marijaia andrea baino gutxiago.Eta herri hitza erabili dut berriro ere “niretzako herria baita, nik ezagutzen dudan bakarra”
Ulpianoren kanta (Astrabuduko jaietako abestia)
Soy el famoso burro de las fiestas del pueblo de Astrabudua, que aunque para algunos sea un barrio, para mi es mi pueblo, ya que es el único que tengo. Bueno, al grano, estoy aquí para contaros cual es mi verdadera historia:
“Érase una vez una comisión de fiestas, dirigida por el Sr. Leandro de La Torre, rodeado de sus Acólitos, que se encontraban ante la ardua tarea de encontrar un icono que les representara, ya que ya tenían todo lo demás: Cuadrillas, ambiente y unas fiestas “Cojonudas”.
Una buena tarde, tras estar dando vueltas al “coco” sin obtener resultados, uno de los colaboradores de dicha comisión, el Sr. Tomas Fulgencio, me presento: UN BURRO CON UN CIGARRO, SOMBRERO Y PAÑUELO DE FIESTAS. Era lo que necesitaba la comisión: Una mascota.
He de reconocer que mis inicios se remontan al Colegio Jado de Erandio, pero mi vida era demasiado aburrida, todo el día entre libros, estuches y pizarras. Así que decidí mudarme al pueblo de arriba y presentar mi candidatura como mascota, ya que “cumpliendo el mismo horario laboral no había quien me echara pa´casa…”
Hasta aquí mi historia, pero ¿alguno sabe como me llamo? Pues veréis: El ultimo día de fiestas de cuya fecha no quiero acordarme, un graciosillo, también conocido como Chema, que traía los bártulos del grupo Escorpio, tuvo una revelación al ver mi “sutil rostro” estampado en un pañuelo de fiestas y me pregunto:
-Oye, ¿tu como te llamas?
Ante esa cuestión “en la que nunca había caído” no supe que contestar. No se si fue por “mi cara de vaca mirando al tren o por la de burro pasmado”, se dirigió a mi con el “creativo a la par que discreto” nombre de ULPIANO.
Al principio me costo entenderlo debido a la gran explosión de risotadas de la comisión de fiestas, pero con los años lo he ido asimilando; porque no tengo nada que envidiar a los Sres. Celedón o Mª jaia, que ocupan puestos similares en otros pueblos tan importantes como el Pueblo de Astrabudua que como ya he dicho antes:
-”aunque para algunos sea un barrio, para mi es mi pueblo ya que es el único que tengo.
Cancion de Ulpiano (Cancion de Fiestas de Astrabudua)
MENDIAN GOIAN BIZI ZAIGU URTE GUZTIAN ZEHAR
HANDIKAN IKUSI OHI GAITU
ASTRABUDUATARRAK
URTERO LEGEZ JAIAK DIRA
SAN LORENTZOAK HERRIAN
GURE ASTOTXOA JAITSI ZAIGU
“ULPIANO “DU IZENA.
ZAPI GORRIAK LEPOAN JARRITA
KALEETAN BARRENA
ABUZTUAREN HAMARREAN
ETOR ZAITEZ GURERA.
AURTEN ERE, GORA ETA BERA
AURTEN ERE, IAZ BEZELA
AURTEN ERE, ASTRABUDUAKO JAIAK DIRELA (bis)
HIRU GURUTZE TONTORREAN
JAI GIROA HERRIAN
GAZTE KUADRILAK HERRIAN ZEHAR
JENDE MORDOA KALEAN
PLAZARA HELDU ZAIGU ORAIN
“ULPIANO” ASTOTXOA
DANTZARIAK IKUSTEN DITU
GORA TRABUDUTARRAK

